Sözlük Arşivi

1) (isim, ekonomi) Devletçe bastırılan, üzerinde değeri yazılı kâğıt veya metalden ödeme aracı; mangır, mangiz, nakit, papel, tıkır, tıngır

“Çıkarken elini göğsüne sokup bir kese çıkardı, keseden alabildiği kadar para alıp delikten attı.” — Fikret Otyam

2) Bir emek karşılığında elde edilen kazanç

“Balıkçılıkta para vardır ama dalgıçlık kadar da genç işidir.” — Sait Faik Abasıyanık

3) (eskimiş) Kuruşun kırkta biri

1) (isim, ekonomi) İş gücünün karşılığı olan para veya mal; ecir

“Ücret hizmet mukabilidir. Ne yapıyorsun ki sana para verelim?” — Nâzım Hikmet

2) Kiralanan veya satın alınan bir şey için ödenen para

“Fiyatından daha yüksek bir ücretle satın aldı.” — Peyami Safa

1) (isim) Alışveriş işlerinin sağladığı para kazancı; getiri

2) (mecaz) ► yarar

“Bundan benim hiçbir kârım yok.”

3) (ekonomi) Üretim faktörlerinden biri olan girişimcinin üretimden aldığı pay

4) (ticaret) Maliyet fiyatıyla satış fiyatı arasındaki fark; ticaret

(isim) Atmosferdeki su buharının yoğunlaşmasıyla oluşan ve yeryüzüne beyaz ve hafif billurlar biçiminde donarak düşen su buharı

“Kıştı, yerler iki karış kar tutmuştu.” — Tarık Buğra

1) (isim) Canlı, sağ olma durumu

2) ► yaşam

“Hayat sahnesinde yetmiş üç yaşın basamaklarındayım.” — Halit Fahri Ozansoy

3) ► yaşantı

“Köy hayatı. Gece hayatı.”

4) Toplumsal, ekonomik, kültürel, tarihsel vb. koşulların belirlediği bir döneme, bir topluma veya bir işe özgü yaşama biçimi

“Uzun dualardan sonra bana denizcilik hayatını anlatmaya başladı.” — Reşat Nuri Güntekin

5) Geçim şartlarının bütünü

“Hayatımı yazılarımla kazanırım.” — Halide Edip Adıvar

6) Canlılığı gösteren hareket, kaynaşma

“Bu köyde hiç hayat yok.”

7) (din bilimi) ► yazgı

“Hayat onları bir türlü birleştirmedi.”

8) Yaşamayı sağlayan şartların bütünü

“Ayda hayat yok.”

9) Bir kimsenin tarihsel biyografisi, hayat öyküsü, hayat hikâyesi

“Atatürk'ün hayatı.”

10) (isim, ağızlardan) Genellikle köy ve kasaba evlerinde, üstü kapalı, bir veya birkaç yanı açık sofa

11) ► avlu

1) (isim) Hayat tarzı, içinde yaşanılan şartların tümü; hayat (I)

“Eski alışkanlıkların yanı sıra genel yaşantıya tepki duymuşlardı.” — Cahit Külebi

2) Yaşanılanlardan, görülenlerden, duyulanlardan, edinilenlerden sonra kişide kalan şey

3) Yaşanılan bir an, hayatın bir bölümü

1) (isim) İki şey arasında karşılıklı ilgi; bağ (I), ilinti, ilişik, münasebet, rabıta, temas

“Arkadaşlık ve dostluk şeklinde bile bir ilişki aramadığını kesinlikle anlatacaktı.” — Halide Edip Adıvar

2) ► bağlantı

“Kar yağınca köylerle ilişki kesildi.”

1) (isim) ► ilgi

“Sporla alakası var, dedimse öyle sıkı fıkı bir alaka değil.” — Nâzım Hikmet

2) ► gönül bağı

“Benim başkalarının aşk ve alakasıyla uğraşacak vaktim yok!” — Ömer Seyfettin

(sıfat) Belli bir şeyden kendisinde olmayan, belli bir şeyin yokluğunu çeken; mahrum

1) (sıfat) Geçinmekte çok sıkıntı çeken, geçimini güçlükle sağlayan (kimse, toplum, ülke); yoksuz, yokluklu, çulsuz, varlıksız, variyetsiz, yok yoksul, fakir, fukara, beş parasız, parasız, sersefil, zengin, varsıl karşıtı

“Şimdi binlerce, yüz binlerce yoksul büzülmüştür kendi içine, kendi yetmeyen sıcaklarına sığınmışlardır insanlar.” — Yaşar Kemal

2) (mecaz) İstenilen nitelikte ve özellikte olmayan bir biçimde

“Yazılarını okudum, sözlerini dinledim, bilgice onu biraz yoksul buldum.” — Memduh Şevket Esendal